Endüstriyel Tasarım Tescili ve Başvurusu

Endüstriyel Tasarım Tescili kapsamında hizmetlerimiz; Endüstriyel tasarım nedir? Tasarım tescili nedir? Endüstriyel tasarım tescili nasıl alınır? Tescil başvurusu nasıl yapılır? Optimum Patent Ofisi olarak merak edilen tüm detayları ve süreçleri sizler için derleyerek bir araya getirdik.

Endüstriyel tasarım tescili, bir ürünün dışsal estetik görünümünün Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde tescil edilerek hukuki koruma altına alınmasıdır. Koruma, tescil tarihinden itibaren 5 yıl sürer ve beşer yıllık dönemler hâlinde yenilenerek en fazla 25 yıla kadar uzatılabilir. Tescilin geçerli olabilmesi için tasarımın yenilik, ayırt edicilik ve sanayiye uygulanabilirlik şartlarını taşıması gerekir. Optimum Patent Ofisi, araştırmadan tescile kadar tüm süreci tasarım vekili olarak yürütür.

Tasarımınızı tescil ettirmek mi istiyorsunuz? Hemen teklif alın, uzman ekibimiz sizi arasın.

Endüstriyel Tasarım Nedir?

1- Yenilik Özelliği

İlk olarak tasarımın yeni olması yani; en çok son bir yıl içerisinde kamuya sunmuş olmamız gerekir. Dolayısıyla bir yıldan eski tasarımlar yenilik özelliğini kaybeder. Ayrıca yenilik değerlendirmesi Türkiye ile sınırlı değildir. Yani bir tasarım eğer dünyada yeni ise yenidir. Sonuç olarak ürünü daha önce kimsenin Türkiye’de piyasaya sunmamış olmasının önemi yoktur.

2- Ayırt Edici Özellik

Özetle tasarımın aynı özellikteki diğer ürünlerden ilk bakışta farklı olduğunu anlamamızı sağlayan görsel ayrımdır. Yani bir ürün aynı türdeki diğer ürünlerden farklı değilse ya da üzerinde tasarımsal anlamda farklılık yaratılamıyorsa (vida, somun, vs.) endüstriyel tasarım tescili ile koruma altına alınamaz.

3- Sanayiye Uygulanabilirlik

Endüstriyel tasarımın sanayiye uygulanabilir olması yani seri üretilip satılabilmesi gerekir. Dolayısıyla tasarım özelliği taşıdığı halde örneğin bir ressamın sanat eseri sanayiye uygulanamayacağından endüstriyel tasarım tesciline de konu olmaz.

Endüstriyel Tasarım Tescili

Tasarım tescili için Türk Patent ve Marka Kurumu’na başvuru yaparız. Normal işleyen bir tasarım tescil işlemini ortalama 6-8 ayda tamamlıyoruz. Tescil için başvuru yapacağımız ürünün özelliklerine göre bir ya da daha fazla resim kullanarak ürünün diğer ürünlerden farklı taraflarını gösterir, buna göre başvuru formu hazırlar ve başvuru yaparız.

Tasarım tescil başvurusunu yaptıktan sonra Türk Patent tasarımın yenilik özelliği taşıyıp taşımadığını kontrol eder. Bu araştırmada ürünün aynısı var mı diye önceki tescillere ve dünyada ulaştığı tüm kaynaklara bakar. Ürünün aynısını tespit etmediyse yeni olduğunu kabul eder ve uygun olan tasarım bülteninde yayınlar.

Yayın üçüncü kişiler tasarım tesciline itmek ihtiyacı duyuyorsa etsin diyedir. İtiraz süresi üç aydır. Üç ay içinde bu tescilden zarar görme ihtimali olan kişiler itiraz eder. Sonuçta üç aylık yayın süresi bitince ve itiraz da yoksa tescil kesin hale gelir.

Adım Adım Endüstriyel Tasarım Tescili Süreci

1. Tasarım Araştırması / Yenilik Kontrolü (1-3 gün): Tescili planlanan tasarımın daha önce kamuya sunulup sunulmadığı, benzer bir tasarımın var olup olmadığı görsel veri tabanları ve önceki tescillere bakılarak araştırılır.
2. Görsellerin/Çizimlerin ve Locarno Sınıflandırmasının Hazırlanması: Tasarımı net şekilde gösteren görsel veya çizimler hazırlanır; tasarımın ait olduğu Locarno sınıfı belirlenir.
3. TÜRKPATENT’e Online Başvuru: Başvuru formu, görseller ve başvuru sahibinin kimlik/unvan bilgileriyle birlikte Türk Patent ve Marka Kurumu’na elektronik olarak sunulur ve başvuru harcı yatırılır.
4. Şekli ve Yenilik İncelemesi: Kurum, başvuruyu şekli eksiklik açısından kontrol eder; ardından tasarımın aynısının önceki tescillerde veya dünya genelinde erişilebilir kaynaklarda bulunup bulunmadığını araştırır.
5. Resmi Tasarım Bülteni’nde Yayın ve İtiraz Süresi (3 ay): Yenilik şartını taşıdığı kabul edilen tasarım, ilgili Resmi Tasarım Bülteni’nde yayımlanır; üçüncü kişiler yayın tarihinden itibaren 3 ay içinde itiraz edebilir.
6. Tescil Belgesinin Düzenlenmesi: İtiraz süresi itirazsız geçer veya yapılan itirazlar reddedilirse tescil kesinleşir ve tasarım tescil belgesi düzenlenir; bu tarihten itibaren 5 yıllık koruma başlar.

Normal işleyen bir başvuruda toplam süre ortalama 6-8 aydır; itiraz gelmesi durumunda bu süre uzayabilir.

Endüstriyel Tasarım Koruması Kaç Yıldır?

Tescil edilmiş bir endüstriyel tasarım beş yıllık koruma sağlar. Tescil sahibi eğer isterse beşinci yılın sonunda yenileme yaparak beş yıl daha korumayı devam ettirir. Sonuç olarak bir Tasarım tescilinin maksimum koruma süresi beş yılda bir yenilemek koşuluyla yirmi beş yıldır.

Tasarım tescili süresinde yenilenmezse tescil hakkı sona erer. Cezalı yenileme süresi de geçirildikten sonra artık geriye döndürülemez. O yüzden yenilemesi gerekecek tasarımları çok dikkatli takip etmek gerekir.

Endüstriyel Tasarım Tescilinin Katalog Ürün Üzerinde Belirtilmesi Zorunlu mudur?

Öncelikle Endüstriyel Tasarım Tescillerinin ürün, ambalajı yada kataloğu üzerinde belirtme zorunluluğu yoktur. Bununla beraber, belirtmenin yararlarının olacağını da unutmamak gerekir.

Tasarım Hakkına tecavüz oluşturan bir taklit durumunda tecavüz ettiği iddia edilenin bilgisinin olmadığını söylemesi bir anlam ifade etmez. Fakat tasarım hak sahibinin bu hakkını gerektiğinde kullanacağını ve ihtiyaç duyanların enstitü nezdinde araştırma yaparak tescilin gerçekliğini kontrol etme imkanının olduğunu göstermek için tescil bilgisinin ürün, katalogu veya ambalajı üzerinde belirtilmesi büyük yararlar sağlamaktadır.

Endüstriyel Tasarım Tescili Başka Ülkelere Ne Zamana Kadar Yapılabilir? (Rüçhan Hakkı)

Endüstriyel Tasarımları bu tür başvuru kabul eden ülkelerde tescil etmek mümkündür. Fakat yabancı ülkede tescil için tanınmış süre aşılmamalıdır. bununla birlikte Rüçhan Hakkı denen yabancı ülkede başvuru yapma hakkı endüstriyel tasarımlar için 6 (Altı) aydır.

O halde tescil sahipleri Türkiye’de yapılan başvuruya dayanarak altı ay içinde  ilave ülkelerde başvuru yapabilirler. Rüçhan hakkı kullanılarak yapılan başvurularda tescil sahipleri bu sayede sanki Türkiye’de ilk başvuru yaptıkları gün diğer ülkede de başvurmuş gibi işlem görürler.

bununla birlikte yabancı ülkede endüstriyel tasarım tescili talebi o ülkede vekil tayin edilerek yapılır. Seçilen ülkede, bulunan vekil ofislere yetki verilerek gereken diğer evrak hazırlanır ve başvuru yetkili vekil tarafından yapılır.

Bu durum tescil maliyetlerini arttırıcı bir etki yaratır. Bundan korunabilmek için uluslar arası tescili kolaylaştıran bazı uygulamalar başlatılmıştır. Bu kapsamda

– Lahey (Hague) Sistemi

– Avrupa Birliği Topluluk Tasarımı

örnek uygulamalardır.

Endüstriyel Tasarım İzleme

Endüstriyel tasarım tescilleri aylık yayınlanan resmi endüstriyel tasarım bültenleri ile kamuya duyurulmaktadır. Bültenlerde ürünler resimler ile gösterilmekte ve üçüncü şahıslara bültenlerin yayın tarihinden itibaren üç ay süre ile yayınlara itiraz etme hakkı tanınmaktadır.

Firmaların yada şahısların aylık endüstriyel tasarım bültenlerini mutlak takip etmeleri gerekir. Bir bütende yayınlanan tasarıma üç aylık yayın süresi içinde itiraz edilerek tescilin engellenmesi mümkündür fakat bu süre geçip tescil kesinleşmişse artık tescilin iptali mahkeme yolu ile mümkün olur. Yayına itiraz maliyeti ile tasarım iptal davası maliyeti arasında büyük fark olacağı aşikardır. Dolayısıyla tasarım bültenlerinin izlenmesi haksız tescillerin engellenmesinde hem daha ekonomik hem de daha basittir.

Optimum Patent Ofisi firmaların haksız yapılan tescil talepleri sebebiyle zarara uğramamaları için talep edenlere aylık tasarım yayını raporları sunmaktadır. İnternet sitemizden aylık yayınlanan endüstriyel tasarım bültenleri takip edilebilir. Detaylar için lütfen bilgi alınız.

Avrupa Topluluğu Tasarım Tescili (RCD) nedir?

Bir kez başvuru yapılarak Avrupa Birliği üyesi tüm ülkelerde tasarım tescili yapılmasını sağlamak üzere oluşturulmuş bir tescil organizasyonudur. Topluluk tasarımı uygulamasından önce tasarım tescili yapacak olan başvuru sahipleri her bir ülkede tek tek başvuru yapmak zorundaydı.

Her ülkede vekil anlaşması gerektiren bu durum son derece yüksek maliyetler yarattığı için ancak bunu karşılayabilecek güce sahip kişi yada firmalar bu kadar geniş bir tescil alanına sahip olabiliyordu.

Topluluk tasarımı yöntemi ile 27 ülkede basit bir başvuru ve önceki ile karşılaştırılamayacak kadar düşük maliyetle tescil hakkı elde edilebiliyor. Topluluk tasarımı tescili başvuruları Türkiye’de yerleşik firmalar yada kişiler tarafından Lahey Sistemi kapsamında yapılabiliyor.

Endüstriyel Tasarımların Uluslararası Tescili için Lahey (HAGUE) Sistemi

Endüstriyel Tasarım tescillerinin uluslararası tescilini kolaylaştırmak amacıyla marka tescillerinde kullanılan Madrid Sistemine benzer şekilde Lahey Sistemi (hague system) oluşturulmuştur. Başvuru sahipleri bu sistemi kullanarak tek bir başvuru ile sisteme üye olan ülkelerde uluslararası tasarım tescili yapabilirler.

Lahey Sistemi uygulaması kolay ve maliyeti son derece düşük bir tescil yoludur. Önceki durumda başvuru sahipleri tasarım tescili istedikleri ülkelerde tek tek başvuru yaparak her bir ülkede vekalet ücreti ödemek durumunda kalıyordu. Lahey Sistemi uygulamasında bir başvuru ulusal ofis (TPE) eliyle kabul edilmekte ardından uluslararası tescil ofisine ulaştırılmakta ve buradan ilgili ülkelere gönderilmektedir.

Sisteme üye ülkelerden bazı örnekler (Lahey Sistemi’ne üye ülke sayısı sürekli artmaktadır; güncel ve eksiksiz liste için WIPO’nun resmi Lahey Sistemi üye sayfasını kontrol ediniz):

• Afrika Fikri Sınai Haklar Organizasyonu (AIPO)
• Arnavutluk
• Ermenistan
• Azerbaycan
• Bosna Hersek
• Botswana
• Bulgaristan
• Hırvatistan
• Danimarka
• Mısır
• Estonya
• Avrupa Birliği (RCD)
• Fransa
• Gürcistan
• Almanya
• Gana
• Macaristan
• İzlanda
• Kırgızistan
• Latviya
• Lihtenştayn
• Litvanya
• Moğolistan
• Namibya
• Norveç
• Polonya
• Moldova
• Romanya
• Sao Tome and Principe
• Sırbistan
• Singapur
• Slovenya
• İspanya
• Umman Sultanlığı
• İsviçre
• Suriye
• Makedonya
• Türkiye
• Ukrayna

Not: Karadağ (Montenegro) da 2022’den beri Lahey Sistemi’ne üyedir; yukarıdaki liste tüm güncel üyeleri kapsamıyor olabilir.

Optimum Patent Ofisi olarak Endüstriyel Tasarım Tescili alanındaki hizmetlerimiz;

• Endüstriyel tasarım tescilleri içinde araştırma
• Türkiye’de endüstriyel tasarım tescili başvurusu
• Yurt dışında endüstriyel tasarım araştırma
• Yurt dışında müstakil endüstriyel tasarım tescili başvurusu
• Lahey Anlaşması kapsamında uluslararası endüstriyel tasarım tescili başvurusu
• Endüstriyel tasarım tescili yenileme
• Resmi bültenlerde endüstriyel tasarım yayınları takibi
• Yayınlanan endüstriyel tasarım tescillerine karşı itiraz işlemleri
• Yapılan itirazlara karşı savunma hazırlanması
• Endüstriyel tasarım tescili devir işlemleri
• Adres, unvan, nev’i değişikliği işlemleri

Tasarımınızla ilgili bir sorunuz mu var? Hemen bize ulaşın, size özel bilgi verelim.

Endüstriyel Tasarım Tescili Hakkında Sık Sorulan Sorular

Endüstriyel tasarım tescili kaç yıl korunur?

Tescil, başvuru tarihinden itibaren 5 yıl süreyle korunur. Bu süre, 5’er yıllık dönemler hâlinde yenilenerek en fazla 25 yıla kadar uzatılabilir. Yenileme yapılmazsa koruma süre sonunda kendiliğinden sona erer.

Tasarım tescili ile patent arasındaki fark nedir?

Tasarım tescili bir ürünün dıştan görülebilen estetik görünümünü (şekil, çizgi, renk, doku) korur; patent ise ürünün arkasındaki teknik çözümü korur. Aynı ürün, hem görünümü hem de teknik çözümü özgünse, iki farklı başvuru ile hem tasarım hem patent korumasından birlikte yararlanabilir. Burada her zaman hatırlanması gereken şudur: Eğer bir görünen özellik teknik bir sonucun elde edilmesine katkıda bulunuyor ve bu sebeple o gürünüme sahipse ve aynı zamanda yeniyse tasarım tescili ile korunması mümkün olmayacaktır. Tasarım tescili tasarımcıya tasarım yapması konusunda bir özgürlük alanı sunan estetik ayırt ediciliğe sahip özellikleri korur.

Bir tasarımın tescil edilebilmesi için hangi şartlar aranır?

Tasarımın yeni olması, ayırt edici niteliğe sahip olması ve sanayiye uygulanabilir olması gerekir. Değerlendirme aynı türdeki diğer ürünlerle karşılaştırıldığında kolayca fark edilen belirgin görsel/estetik ayırt ediciliğe odaklanır.

Tasarımımı kamuya açıkladıktan sonra hâlâ başvuru yapabilir miyim?

Evet, ancak süreye dikkat etmek gerekir. Tasarım sahibinin kendi yaptığı açıklamalar, açıklama tarihinden itibaren 12 ay içinde başvuru yapılması şartıyla yeniliği bozmaz. Bu süre geçtikten sonra yani bir yıldan önceye dayanan açıklamalar, tasarımın yenilik şartını kaybetmesine ve tescil talebinin reddedilmesine yol açabilir.

Tasarım tescili başvurusuna itiraz süresi ne kadardır?

Tescil edilen tasarımlar Türk Patent ve Marka Kurumu’nun resmi bültenlerinde yayımlanır. Üçüncü kişiler, yayın tarihinden itibaren 3 ay içinde tasarımın yenilik veya ayırt edicilik şartlarını taşımadığı gerekçesiyle itiraz edebilir.

Türkiye’de yaptığım tasarım tescili yurt dışında da geçerli midir?

Hayır. Tasarım tescili ülkesel bir haktır; Türkiye’de yapılan tescil yalnızca Türkiye sınırları içinde koruma sağlar. Yurt dışında koruma için hedeflenen ülkelerde ayrıca başvuru yapılması, ya da Lahey Sistemi üzerinden tek bir başvuru ile sisteme üye ülkelerde eş zamanlı tescil talep edilmesi gerekir. Bu da süre ile sınırlıdır. Türkiye’deki başvurunun üzerinden 12 geçtikten sonra diğer ülkelerde başvuru için yenilik şartı ortadan kalkar.

Tasarım tescili başvurusu için hangi belgeler gerekir?

Başvuru için tasarımı net şekilde gösteren görsel veya çizimler, başvuru sahibinin kimlik/unvan bilgileri, tasarımcının bilgileri ve tasarımın ait olduğu Locarno sınıflandırma bilgisi gerekir. Aynı başvuruda, aynı sınıfa ait birden fazla tasarım için çoklu başvuru yapılması da mümkündür.